სტენფორდის უნივერსიტეტის მათემატიკოსი, ჯარედ დუკერ-ლიხტმანი, წლების განმავლობაში ერთ თავსატეხზე მუშაობდა, რომლის ამოხსნასაც ვერაფრით ახერხებდა. ეს იყო ლეგენდარული უნგრელი მათემატიკოსის, პოლ ერდოშის მიერ დატოვებული კითხვების კოლექციის ერთ-ერთი ნაწილი – ერდოშის 1196-ე ამოცანა (Erdős Problem 1196).
მიუხედავად იმისა, რომ ერთი შეხედვით ეს ამოცანები მარტივი ჩანს, მათ ამოხსნას ხშირად ათწლეულები სჭირდება. ჯარედმა ამ თემატიკის ირგვლივ სადოქტორო დისერტაციაც კი დაიცვა, თუმცა კონკრეტულად 1196-ე ამოცანა მისთვის გადაულახავ ბარიერად რჩებოდა. ის მასზე 7 წლის განმავლობაში ფიქრობდა.
2026 წლის აპრილის ერთ დილას, ჯარედმა მიიღო ელექტრონული წერილი, რომლის შინაარსიც დაუჯერებლად ჟღერდა: გაერთიანებულ სამეფოში მცხოვრები 23 წლის სამოყვარულო მათემატიკოსი, ლიამ პრაისი ამტკიცებდა, რომ ამოცანის პასუხი იპოვა და ის ChatGPT-ის მიერ იყო გენერირებული.
პრაისი ხელოვნური ინტელექტის მოდელებს ტესტავდა და აინტერესებდა, რისი გაკეთება შეეძლო უახლეს სისტემას დიდი ხნის გადაუჭრელ ამოცანაზე. მან შეადგინა „ჭკვიანური მოთხოვნა“ (prompt), შეიყვანა 1196-ე ამოცანა სისტემაში და დაელოდა.
დაახლოებით 80 წუთში ხელოვნურმა ინტელექტმა მჭიდროდ არგუმენტირებული მათემატიკური მსჯელობის რამდენიმე გვერდი დააგენერირა. ვინაიდან ლიამი დარწმუნებული არ იყო პასუხის სისწორეში, გადაწყვიტა, ის პროფესიონალი მათემატიკოსისთვის, ჯარედისთვის გაეგზავნა.
ჯარედის პირველი რეაქცია სკეპტიკური იყო, რადგან ხელოვნური ინტელექტის სისტემები ხშირად დამაჯერებლად ჟღერად, მაგრამ სრულიად მცდარ ფაქტებს (ჰალუცინაციებს) წარმოქმნიან. თავდაპირველად AI-ის მსჯელობაც დაუმუშავებელი და სტრუქტურას მოკლებული ჩანდა.
თუმცა, როდესაც ჯარედმა ტექსტის ხაზობრივად, დეტალურად გავლა დაიწყო, ყველაფერი შეიცვალა. „მან აზრი შეიძინა,“ – იხსენებს მათემატიკოსი. პრობლემა, რომელსაც ის 7 წელი ებრძოდა, AI-მ იმაზე ნაკლებ დროში ამოხსნა, ვიდრე ერთი საფეხბურთო მატჩი გრძელდება.
ბევრი კრიტიკოსი შიშობს, რომ AI ექსპერტებს ჩაანაცვლებს, მაგრამ ჯარედი ამ მიღწევას ოპტიმიზმით უყურებს. ის „ძალიან ბედნიერია“ და უკვე იმაზე ფიქრობს, თუ როგორ დაეხმარება ეს ტექნოლოგია მათემატიკოსებს სხვა ამოცანების გადაჭრაში.
წყარო: BBC
