ინფორმაცია იმაზე, რომ ხელოვნური ინტელექტი (AI) ადამიანების მასობრივ უმუშევრობას გამოიწვევდა, გადაჭარბებული აღმოჩნდა. ამის შესახებ ახლა უკვე თავად OpenAI-ის აღმასრულებელი დირექტორი, სემ ალტმანი საუბრობს. ავსტრალიის თანამეგობრობის ბანკის კონფერენციაზე მან აღიარა, რომ საოფისე სამუშაოების სწრაფად გაქრობის პროგნოზი არ გამართლდა და ის ბედნიერია, რომ ამ საკითხში შეცდა.
თუმცა ვინაიდან ალტმანს ხშირად უწევს საკუთარი თამამი პროგნოზების უკან წაღება, დასაქმებულებმა რეზიუმეების დახვეწაზე უარი ჯერ არ უნდა თქვან. სავსებით შესაძლებელია, რომ უახლოეს მომავალში სამსახურიდან გათავისუფლების ტალღამ მაინც მოიმატოს. ახლა, როდესაც OpenAI მთავარი კონკურენტის, Anthropic-ის მსგავსად საჯარო შეთავაზებისთვის (IPO) ემზადება, საინტერესოა გადავხედოთ, რამდენად სერიოზულად უნდა მივიღოთ მისი პროგნოზები მისივე განცხადებების ისტორიაზე დაყრდნობით.
ალტმანის ხედვების ნაწილი საოცარი სიზუსტით გამართლდა. ჯერ კიდევ 2021 წელს ის პროგნოზირებდა, რომ კომპიუტერული პროგრამები შეძლებდნენ იურიდიული დოკუმენტების წაკითხვასა და სამედიცინო რჩევების გაცემას. მიუხედავად იმისა, რომ ჩატბოტების „აზროვნების“ უნარი ჯერ კიდევ სადისკუსიო თემაა, 2022 წელს ChatGPT-ის გამოსვლამ ალტმანის სიტყვები სრულად დაადასტურა. დღეს ეს ინსტრუმენტი მილიონობით ადამიანისთვის ყოველდღიურ დამხმარედ და უნივერსალურ ციფრულ ხელსაწყოდ იქცა.
2023 წელს მან იწინასწარმეტყველა, რომ ხელოვნური ინტელექტი „ზეადამიანურ დარწმუნების უნარს“ ბევრად ადრე შეიძენდა, ვიდრე ხელოვნური ზოგადი ინტელექტი (AGI) შეიქმნებოდა. სამწუხაროდ, ეს პროგნოზიც ტრაგიკულად ახდა – ამჟამად მიმდინარეობს არაერთი სასამართლო დავა, სადაც თვითმკვლელობით გარდაცვლილი ადამიანების ოჯახები ამტკიცებენ, რომ მათ სიკვდილში მთავარი როლი სწორედ ChatGPT-ის დამაჯერებელმა საუბრებმა ითამაშა.
პროგნოზები, რომლებიც არ გამართლდა
ალტმანის ზოგიერთი წინასწარმეტყველება გამიზნულად ბუნდოვანია, ზოგიერთი კონკრეტული ვარაუდი კი უბრალოდ არ ახდა. 2015 წელს მან განაცხადა, რომ თვითმართვადი ავტომობილები 3-4 წელიწადში გამოჩნდებოდა. რეალურად, სრულად ავტონომიურ მანქანებს თითქმის ათი წელი დასჭირდათ და დღესაც მხოლოდ შეზღუდულ, კონკრეტულ არეალებში მოძრაობენ.
მსგავსი აცდენა მოხდა AGI-სთან (ხელოვნური ზოგადი ინტელექტი) დაკავშირებითაც. 2025 წლის იანვარში ის ამტკიცებდა, რომ წლის განმავლობაში AI აგენტები სამუშაო ძალას შეუერთდებოდნენ და კომპანიების პროდუქტიულობას შეცვლიდნენ. მართალია, აგენტური AI მართლაც გამოჩნდა 2025 წელს, მაგრამ ის საიმედოობის პრობლემებითაა სავსე და AGI-ის სტანდარტებს საგრძნობლად ჩამორჩება. ამის შემდეგ ალტმანმა რიტორიკა შეცვალა და განაცხადა, რომ AGI „არც ისე გამოსადეგი ტერმინია“. მან ასევე იწინასწარმეტყველა ხელოვნური სუპერინტელექტის (ASI) შექმნა „რამდენიმე ათას დღეში“, რაც დროის საკმაოდ შორეული და ბუნდოვანი შუალედია.
რას უნდა ველოდოთ მომავალში?
კვლევების თანახმად, ამერიკელების 57% მიიჩნევს, რომ AI-ის რისკები მის სარგებელს აღემატება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ალტმანის მომავალი პროგნოზების ახდენა საზოგადოების დიდ ნაწილს არ გაუხარდება. მისი ვარაუდით, არც ისე შორს არის დრო, როდესაც რობოტები სხვა რობოტებს (ხოლო მონაცემთა ცენტრები სხვა მონაცემთა ცენტრებს) თავად ააშენებენ. ის ასევე მიიჩნევს, რომ ინტელექტი ისეთივე კომუნალური მომსახურება გახდება, როგორიც ელექტროენერგია ან წყალია და ადამიანები მას მრიცხველით შეიძენენ.
ალტმანის მტკიცებით, 2030 წლისთვის, როდესაც AI ადამიანურ ინტელექტს გადააჭარბებს, გვექნება „უცნაური და საშიში მომენტები“, თუმცა საზოგადოება მყისიერად ისე არ შეიცვლება, როგორც ამას ბევრი მოელის. მიუხედავად ამ თამამი ხედვებისა, ტექნოლოგიურ სამყაროში მისი კრიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი. Microsoft-ის ერთ-ერთი ხელმძღვანელის აზრით, არსებობს მცირე, მაგრამ რეალური შანსი, რომ მომავალში OpenAI-ის დირექტორი ისეთივე მასშტაბურ თაღლითად მოიხსენიონ, როგორებიც ბერნი მეიდოფი ან სემ ბენკმან-ფრიდი იყვნენ.
