ადამიანური ცხოვრების ერთ-ერთი მთავარი პარადოქსი ჩვენს სოციალურ ბუნებაში იმალება. ათწლეულების განმავლობაში ჩატარებული კვლევები ადასტურებს, რომ ჩვენ მაღალსოციალური არსებები ვართ და სხვებთან კავშირი უფრო ბედნიერსა და ჯანმრთელს გვხდის. მიუხედავად ამისა, ყოველდღიურობაში სრულიად საპირისპირო სურათს ვხედავთ: ჩვენ გამუდმებით ხელიდან ვუშვებთ ადამიანებთან დაახლოების შესაძლებლობებს, ვერიდებით უცხოებთან საუბარს, მადლიერების გამოხატვას თუ დახმარების თხოვნას.
ქცევითი მეცნიერებების პროფესორი, ნიკ ეპლი, ამ პარადოქსს ყოველდღიურად აკვირდებოდა მატარებლით მგზავრობისას, სადაც ყველა ადამიანი იზოლაციასა და სიჩუმეს ირჩევდა. ერთ დილას მან გადაწყვიტა, საკუთარ თავზე ჩაეტარებინა ექსპერიმენტი და გვერდით მჯდომი უცხო ქალისთვის წითელი ქუდის გამო კომპლიმენტი ეთქვა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი გონება ამ ნაბიჯს კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა და უხერხულობისკენ, უარყოფისკენ მიუთითებდა, საუბარი საოცრად სასიამოვნო აღმოჩნდა. ამ შემთხვევამ აჩვენა, რომ ჩვენი პესიმისტური მოლოდინები იმაზე, თუ როგორ ჩაივლის სოციალური ინტერაქცია, ხშირად სრულიად აცდენილია რეალობას.
ამ პირადმა გამოცდილებამ მასშტაბურ კვლევებს დაუდო სათავე. 30 000-ზე მეტი ადამიანის მონაწილეობით ჩატარებულმა ექსპერიმენტებმა ცხადყო, რომ გადაჭარბებული პესიმიზმი უნივერსალური მოვლენაა. როდესაც მკვლევრები ადამიანებს სთხოვდნენ, ეწინასწარმეტყველათ თავიანთი განწყობა, ისინი მიიჩნევდნენ, რომ მარტო ყოფნა უფრო გააბედნიერებდათ, ვიდრე უცხოსთან საუბარი. თუმცა პრაქტიკულმა ექსპერიმენტმა საპირისპირო დაამტკიცა – ისინი, ვინც ინსტრუქციის მიხედვით უცხოებს ესაუბრებოდნენ, გაცილებით ბედნიერები და პოზიტიურები იყვნენ. ეს შიში ვრცელდება ღრმა, პერსონალურ და პოლიტიკურ თემებზე საუბრის დროსაც კი. ადამიანებს ეშინიათ რთულ საკითხებზე დისკუსიის, თუმცა რეალობაში ასეთი საუბრებიც კი იმაზე გაცილებით უკეთ მთავრდება, ვიდრე მოელიან.
იგივე ტენდენცია იკვეთება უკვე არსებულ ურთიერთობებშიც. როდესაც ადამიანები მეგობრებს კომპლიმენტს ეუბნებიან, საყვარელ ადამიანებს მადლიერებას უზიარებენ ან დახმარებას ითხოვენ, ამ ჟესტების მიმღებები უფრო დადებითად რეაგირებენ, ვიდრე ინიციატორები წარმოიდგენდნენ. ჩვენ ვაკნინებთ ჩვენი მცირე ძალისხმევის პოზიტიურ გავლენას, რის გამოც ზედმეტად ხშირად ვიკავებთ თავს სიკეთის გამოხატვისა და მხარდაჭერისგან.
მონაცემებზე დაფუძნებული სიმამაცე
ამ აღმოჩენებმა მკვეთრად შეცვალა თავად მეცნიერის ცხოვრებაც – ის გახდა უფრო ღია, მეგობრული და დაძლია ადამიანებთან კომუნიკაციის შიში. თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი გამოცდა მაშინ დადგა, როდესაც მან და მისმა მეუღლემ, ჯენმა, ბიოლოგიური შვილის ტრაგიკულად დაკარგვის შემდეგ, დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვის შვილად აყვანა გადაწყვიტეს. ბუნებრივია, ამ უზარმაზარ ნაბიჯს თან ახლდა ასმაგად გაზრდილი შიშები და პესიმიზმი. თუმცა საკუთარმა კვლევებმა და ათასობით ადამიანის მაგალითმა, რომლებიც მუდმივად სათანადოდ ვერ აფასებდნენ კავშირის დამყარებისგან მიღებულ ბედნიერებას, მას „მონაცემებზე დაფუძნებული სიმამაცე“ მისცა. შვილად აყვანილმა გოგონამ, ლინდსიმ, მიუხედავად აღზრდის პროცესში არსებული სირთულეებისა, მათი ცხოვრება წარმოუდგენელი სიყვარულითა და ბედნიერებით აავსო.
საბოლოო ჯამში, სხვებთან კავშირის დამყარება ადამიანური არსებობის ერთ-ერთი ყველაზე სასიამოვნო და ღირებული გამოცდილებაა. გადაჭარბებული პესიმიზმი ხშირად უმიზეზოდ გვაფერხებს.
წყარო: Ted
